"Propozycja Gorczakowa została przyjęta. Spotkanie nastąpiło w maju 1876 r. Zbiegło się ono z dymisją wielkiego wezyra Mahmuda-Nedima--paszy. Mahmud był realizatorem wpływów rosyjskich; jego dymisja oznaczała, że rząd turecki skłaniał się teraz ku polityce proangielskiej3. Naturalnie taka zmiana kursu polityki tureckiej musiała odbić się na stosunku rządu rosyjskiego do imperium osmańskiego. W dodatku powstanie przeciw jarzmu tureckiemu rozszerzało się i ogarnęło Bułgarię. Rząd rosyjski wolał nadal domagać się od Turcji autonomii dla wszystkich krajów słowiańskich Półwyspu Bałkańskiego. Z tą właśnie ideą Gorczakow przybył do Berlina. Po dawnemu pragnął rozwiązać sprawę wschodnią za pośrednictwem „przymierza trzech cesarzy" i „koncertu europejskiego", który przyznałby Rosji i Austro-Węgrom mandaty na zorganizowanie na Bałkanach autonomicznych okręgów. Jednakże minister austro-węgierski ani myślał dopuścić do tego, aby sprawa wyzwolenia Słowiańszczyzny osiągnęła istotny sukces, a wpływy Rosji zatryumfowały chociażby tylko w niektórych krajach bałkańskich. Andrassy postanowił storpedować plan Gorczakowa. Nie odrzucił go otwarcie, lecz chwaląc propozycje Gorczakowa jako arcydzieło sztuki dyplomatycznej i zasypując dyplomatę rosyjskiego pochlebstwami, Andrassy wniósł do jego projektu tyle poprawek, że ten stracił pierwotny charakter i przekształcił się w rozszerzoną notę samego Andrassyego z 30 grudnia 1875 r. "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972
