Car Aleksander..

Danie dnia

"Car Aleksander II i Gorczakow, jego minister spraw zagranicznych, obawiali się wojny i jej możliwych konsekwencji, musieli się też liczyć z możliwościami finansowymi, lawirowali więc między słowianofilami i ich przeciwnikami. Polityka rządu carskiego była wypadkową ściera­nia się tych sprzecznych sił. Gorczakowowi wydawało się, że jeżeli będzie działał w porozumie­niu z Austro-Węgrami, będzie mógł coś zrobić dla Słowian, a równo­cześnie i dla podniesienia prestiżu Rosji, nie narażając się na ryzyko wojny. Andrassy również, chociaż z bólem serca, uważał za konieczne coś jednak przedsięwziąć na rzecz Słowian w ramach „przymierza trzech cesarzy", aby uprzedzić wmieszanie się Serbii i samodzielne działania Rosji. Gdy jednak Gorczakow pragnął nakłonić Turcję do większych ustępstw, Andrassy zamierzał zadowolić się minimalnymi osiągnięciami. Ostatecznie Gorczakow zgodził się znacznie zmniejszyć pierwotny pro­gram rosyjski. Mocarstwa miały jedynie zażądać od sułtana przeprowa­dzenia reform administracyjnych. Ta powściągliwość nie przysporzyła oczywiście Gorczakowowi popularności w kołach słowianofilskich. "

Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972